• زهرا هاديلو
 
در شهرمان هيچ انجمني براي حمايت بيشتر از بيماران ام.‌اسي وجود ندارد. بيماري‌اي كه تاكنون نه علت و نه روش درمان خاص آن به طور كامل، مشخص و كشف نشده است. گرچه دولت ايران سعي كرده با ارائه دفترچه بيماران خاص براي تهيه دارو به صورت رايگان چتر حمايتي‌اش را گسترش دهد،‌ اما اين چتر هرچه قدر هم گسترده باشد باز به خاطر هزار علت بي‌دليل همچون محدوديت امكانات، كمبود بودجه و اعتبار محدود خواهد شد.
و همين جاست كه نقش انجمنهاي غيردولتي كه برخاسته از كمكهاي مردمي و جذب مشاركتهاي آنان است برجسته مي‌گردد. در استان زنجان بنا به اطلاعات ارائه شده از سوي دانشگاه علوم‌پزشكي بين 70 تا 100 بيمار ام.‌اسي وجود دارد، بيماراني كه در حال حاضر از آذرماه سال گذشته تاكنون با مشكل كمبود داروي بتافرون‌(نوعي دارو براي كاهش تعداد شدت حملات) مواجه هستند هم اينك از اين داروها به صورت سهميه‌اي استفاده مي‌كنند.
ضرورت تشكيل انجمن ام‌.اس از آنجا ناشي مي‌شود كه بيماران ام.‌اس نه تنها بايد عوارض اين بيماري را تحمل كنند بلكه به خاطر عدم حمايت بيشتر از سوي دولت مجبورند فشارهاي مضاعفي را كه به خاطر از كارافتادگي، عدم تأمين معيشت و ... را به جان بخرند و دم نزنند و مثل هميشه منتظر باشند كه كسي بيايد و جرقه تشكيل انجمن را در شهر بزند.
• آمار چه مي‌گويد
آمارها مي‌گويد كه در ايران حدود 20 تا 25 هزار نفر مبتلا به ام‌.‌اس وجود دارد كه شيوع آن در مناطق آب و هوايي معتدل بيشتر مي‌باشد، در آمريكا نيز تعداد مبتلايان 250 تا 350 هزار نفر ذكر شده است.
• ام.اس چيست؟
بنابه گفته دكتر گلي‌پور، متخصص مغز و اعصاب، ام.اس يا (مالتپيل اسكلروزيس) يك بيماري مزمن (دراز مدت) التهابي است كه مغز و نخاع (سلسله اعصاب مركزي يا CNS) را درگير مي‌كند. رشته‌هاي عصبي توسط ماده مخصوصي به نام ميلين كه جريان الكتريكي و پيغامها را هدايت مي‌كند، احاطه و محافظت مي‌شود. در بيمار ي ام.اس ميلين در نواحي متعددي از دست مي‌رود كه منجر به برجاگذاشتن بافت جوشگاهي به نام اسكلروز مي‌شود. اين نواحي تخريب شده را پلاك نيز مي‌نامند. هنگامي كه ميلين يا رشته عصبي تخريب شود يا آسيب ببيند، توانايي اعصاب براي هدايت پيغامها دچار اختلال مي‌شود و اين امر سبب ايجاد علائم متعدد ام.اس مي‌گردد.
• رابطه ام.اس و سن
اين متخصص در ادامه سخنانش سن شيوع اين بيماري را بين 20 تا 40 سالگي مي‌داند و مي‌گويد: زنان دو برابر بيشتر از مردان به ام‌.اس مبتلا مي‌شوند زيرا تغييرات هورموني و بعضي از اختلالهاي ايمني در آنها بيشتر روي مي‌دهد.
• علائم ام.اس
”اين بيماري در خيلي از موارد به صورت تك‌علامتي نمايان مي‌شود و بستگي به اينكه در كدام نواحي اختلال ايجاد مي‌شود، علائم نيز متفاوت خواهد بود“. دكتر گلي‌پور با گفتن جملات فوق ادامه مي‌دهد: اختلال در عصب بينايي، تاري ديد، از مهمترين علائم ام.اس مي‌باشد، در بعضي موارد نيز اين اختلال ممكن است در مخچه و يا در نخاع ايجاد شود كه كرختي در اندام (پاراستزي)، ضعف در يكي از دستها و پاها، جزو علامت شايع آن مي‌باشد. در موارد نادرتر نيز عدم اختلال تعادل در راه رفتن و سرگيجه‌هاي طولاني مدت، اختلال جنسي، عفونتهاي سيستم ايمني و مشكلات ريوي از جمله آنهاست. افسردگي نيز از عوارض آن مي‌باشد كه در مواردي منجر به خودكشي افراد مبتلا مي‌شود.
• درمان ام.اس
دكتر گلي‌پور در مورد نحوه درمان چنين مي‌گويد: در حال حاضر داروهاي جديدي كه وجود دارند، مي‌توانند تعداد و شدت حملات را كمتر كنند و روند افزايش ناتواني را در ام.اس عودكننده و فروكش‌كننده، كاهش دهند. داروهاي جديد بتافرون، آوونكس و ربيف سه مشكل از اينترفرون بتا هستند توسط سيستم ايمني توليد مي‌شود و از عود بيماري جلوگيري مي‌كند.
وي مي‌افزايد: داروهايي نيز براي رفع علائم گذرا وجود دارد، به عنوان مثال سفتي عضلاني را مي‌توان با تجويز داروها كاهش داد.
• تشخيص ام.اس
تاريخچه و شرح حال بيمار، عكسبرداري به روش MRI كه در اين روش نقاط سفيد رنگي (پلاكها)، در نواحي خلفي و جناح مشاهده مي‌شود. اگر تعداد بيشتر از چهار عدد باشد و با علائم باليني تطبيق كند به احتمال زياد فرد مبتلا به ام.اس مي‌باشد.
اين متخصص مغز و اعصاب در ادامه گفت‌وگوي خود با خبرنگار مردم‌نو اظهار مي‌دارد: پتانسيل برانگيخته نيز روش ديگري در تشخيص اين بيماري مي‌باشد، در اين روش تصاويري در مقابل چشم فرد قرار داده مي‌شود و الكترودهايي نيز به سر بيمار وصل مي‌كنند تا تحريكات چشمي كه به فرد وارد مي‌شود، در كامپيوتر ثبت شود. اگر مدت زمان موجهايي كه ثبت مي‌شود طولاني‌تر از 100 ميلي‌ثانيه باشد احتمال اينكه فرد به بيماري ام.اس مبتلا باشد، بالا مي‌رود از روشهاي كمك‌كننده در تشخيص ام.اس بررسي مايع مغزي نخاعي (CSF) مي‌باشد.
• انسان سالم، توسعه پايدار، بيمار ام.اس
شعار سازمان بهداشت جهاني انسان سالم محور توسعه پايدار مي‌باشد، شعاري كه شامل بيماران ام.اسي نيز مي‌شود، بيماري كه بايد خود را با زندگي در جامعه جهان سوم وفق دهد.